القاب وکنيه هاي امام رضا

حضرت رضا عليه السلام القاب بسياري داشته اند که از آن جمله رضا، صابر، رضي، وفي، قره عين المؤمنين، غيظ الملحدين، ضامن آهو (امام ثامن ضامن). ولي مشهورترين لقب حضرت همانا  «رضا» است که بر آن روايات مختلفي آمده که دوست و دشمن او را علي الرضا ناميده اند. سليمان بن جعفر روايت مي کندکه حضرت موسي بن جعفر عليه السلام در هنگام ولادت اين لقب را به ايشان داده فرمودند: که رضا بخوانيد. و بعضي نسبت مي دهند وقتي که حضرت ولايت عهدي را پذيرفت رضا لقب گرفت ولي غفاري گويد: اين لقب از آنجا به حضرت داده شدکه دوست و دشمن از حضرت راضي بودند و نيزکنيه امام هشتم عليه السلام ابوالحسن بوده وکنيه ديگر آن حضرت ابوبکر بوده است. 

شيخ صدوق در عيون اخبارالرضا روايت کرده که خدمت حضرت جواد عليه السلام عرض شد: جمعي از مخالفين را اعتقاد آن است که پدر بزرگوارت چون به ولايت عهدي راضي شد مأمون ايشان را به رضا ملقب گردانيد، حضرت جواد عليه السلام فرمود: پدرم ملقب به رضا شد چون خداوند و پيغمبر و ائمه از او راضي بودند، گفته شد هر يک از پدرانت چنين بودند و اين اختصاص به حضرت رضا عليه السلام ندارد، فرمود بلي: ساير اجدادم را فقط دوستان به امامت آنها راضي بودند ولي به امامت پدرم همه کس از دوست و دشمن راضي شدند و اقرار به جلالت و بزرگي او نمودند [1] .

 همسران حضرت رضا عليه السلام مادر فرزند يا فرزندان امام رضا عليه السلام بانوئي به نام سبيکه بوده که با نامهاي خيزران، ريحانه دره هم ناميده شده، خيزران به جهت باريکي اندام و سرخي صورت، ريحانه به جهت شباهت به ريحان از نظر طراوت، دره به مناسبت تلئلؤ صفاي صورت، سبيکه از جهت درخشش و اين بانو از ديار نوبه و از خويشاوندان ماريه، قبطيه، همسر رسول اکرم بوده است و بعيد نيست مادر حضرت رضا عليه السلام که خود اهل نوبه از بلاد مغرب بوده به زبان و قوميت اين بانو آشنائي داشته و وي را براي فرزندش حضرت رضا عليه السلام انتخاب نموده باشد. حضرت رضا عليه السلام فقط يک ذوجه عقدي و آزاده داشته اندکه ام حبيبه دختر مأمون و بنابر رواياتي خواهر مأمون بوده که در سال (196 ش، 201 ق) مأمون پس از ولايت عهدي به حضرت تزويج نمود ولي مانند مادر امام جواد عليه السلام محبوبيتي در دل حضرت نداشت [2] .

پي نوشته :

[1] احمد يوسف: زندگاني علي بن موسي الرضا عليه السلام ص 63. خراساني: منتخب التواريخ ص 521.

[2] مدير شانه چي: چهل حديث حضرت رضا عليه السلام - انتشارات آستان قدس مشهد 1365 ص 18. قمي، شيخ عباس: منتهي الآمال - انتشارات هجرت قم 1375 ج 2 ص 574 - 475. کمپاني: حضرت رضا عليه السلام ص 260.